Rada Budowy Okrętów - logo
Rada Budowy Okrętów jest społeczną inicjatywą o charakterze opiniotwórczym i opiniodawczym (typu think tank), której naczelnym zadaniem jest przygotowywanie ekspertyz, opinii i stanowisk w zakresie potrzeb modernizacyjnych Marynarki Wojennej RP
 
Strona główna O Radzie Artykuły Aktualności Forum Kontakt

Minęło 75 lat...
ORP Grom - bolesna strata - 4 maja 1940 r.

Trwała kampania norweska (9.4 - 10.6.1940 r.). W pierwszych dniach maja ORP Błyskawica patrolowała fiordy w rejonie Narwiku, prowadząca walki z niemieckimi stanowiskami bojowymi, rozlokowanymi na ich wybrzeżach. W nocy 2/3 maja 1940 roku, po potyczkach na fiordzie Rombaken, niszczyciel odszedł do fiordu Skjel, gdzie jego załoga, wspierana przez ekipę warsztatową HMS Vindictive, zamierzała naprawić odniesione uszkodzenia. Po drodze spotkała się z ORP Grom, który miał kontynuować jej dotychczasowe zadanie. Wymianę ognia artyleryjskiego z bateriami brzegowymi rozpoczął już około g. 4.00. Zadanie nie było łatwe - trudno było dokładnie zlokalizować stanowiska zamaskowane na skalistym wybrzeżu, ostrzał był prowadzony z bliskich odległości, a akwen mocno ograniczał swobodę manewrowania. Wejście z fiordu Ofot na Rombaken ma tylko 7 kabli szerokości, a jego zachodnia część jest niewiele szersza. W tym dniu na okręcie zużyto łącznie około 500 pocisków kalibru 120 mm.

Następnego dnia rano, o g. 8.00 ORP Grom stał w dryfie, w odległości 8 kabli na północ od Narwiku, dokładnie na granicy fiordów Ofot i Rombaken. Następowała zmiana wachty, bakowi pobierali z kambuza posiłek. Kilka minut później nad okrętem przeleciały 2 nieprzyjacielskie samoloty, a zaraz potem jeszcze jeden, który z dużej wysokości zaatakował niszczyciel zrzucając 6 bomb. Dwie trafiły w śródokręcie - okręt szybko zaczął tonąć - po 3 minutach zniknął pod powierzchnią wody. Akcję ratowniczą podjęły okręty brytyjskie - krążowniki HMS Aurora i HMS Enterprise oraz niszczyciele HMS Bedouin i HMS Faulkner. Uratowały 164 ludzi (26 rannych), zginęło 59. Rozbitków przekazano na okręt liniowy HMS Resolution, a następnie, jeszcze tego samego dnia, przejęła ich ORP Burza. Gdy już znaleźli się na jej pokładzie, orkiestra okrętu liniowego odegrała polski i brytyjski hymn narodowy. Następnie trafili oni na okręt szpitalny Atlantis, a dalej, na pokładzie statku Monarch of Bermuda wrócili do W. Brytanii.

Polegli zostali uczczeni w Narwiku pomnikiem, a wrak spoczywający na dnie fiordu posiada status cmentarza wojennego i podlega rygorystycznej ochronie. Oprócz już wymienionych polskich okrętów, w kampanii norweskiej brały udział ORP Orzeł i ORP Wilk, statki MS Batory, MS Sobieski i MS Chrobry (ten ostatni zatopiony 15 maja przez lotnictwo niemieckie na akwenie Vestfjordu), a także żołnierze Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich.

 

Podczas drugiej wojny światowej, pomimo przegranej kampanii we wrześniu 1939 roku i początkowo symbolicznego stanu posiadanych sił na Zachodzie, Marynarka Wojenna wzmocniona okrętami otrzymanymi na czas wojny, działająca w oparciu o bazy sprzymierzonych i operacyjnie podporządkowana brytyjskiemu dowództwu, w sposób wyraźnie zauważalny zaznaczyła swój udział w alianckim wysiłku wojennym. Po raz pierwszy w historii nasze okręty zaangażowane były na rozległych akwenach morskich i oceanicznych w przedsięwzięciach decydujących o losach świata - także o losach Polski. Było to takie pierwsze doświadczenie naszych rodaków - walka ich okrętów na Atlantyku, Kanale Angielskim, Morzach Śródziemnym, Północnym czy Norweskim albo na wodach Dalekiej Północy była bezpośrednio i w pełnym zakresie wpisana w walkę o wolność Ojczyzny. Marynarze mieli możność przejmowania wzorców od najlepszych. Szkoda, że osiągniętej wówczas przez Marynarkę Wojenna pozycji, prestiżu oraz nawiązanych bezpośrednich kontaktów nie udało się w sposób trwały zachować i uczynić stałymi wartościami. Koalicja Polski z państwami morskimi sprowadziła się jedynie do wojennego epizodu. Wznowiona została ponownie w 1999 roku, wraz z zakotwiczeniem naszego kraju w strukturach euroatlantyckich.

R E K L A M A - Achilles

Copyright by Rada Budowy Okrętów 2015